Zoals bij de meeste homestudio bezitters het geval is, zal ook jouw studio zich waarschijnlijk in de logeerkamer, de kelder of op zolder bevinden. Ruimtes die meestal niet al te groot zijn en ontworpen om te bewonen, maar zeker niet om creatief je muziek op te nemen of te mixen. Zou dit wel het geval zijn, dan had je waarschijnlijk geen last van die vervelende "flutterecho's", "staande golven" of "galmen". Als je ergens in een kamertje in je eigen huis muziek zit op te nemen, kun je het resultaat van je inspanningen een stuk verbeteren door een klein beetje aandacht te besteden aan monitoring en aan de akoestiek.

 

 

Neem het voorbeeld van een slaapkamerstudio: de akoestiek zal niet slechter zijn dan die van een gemiddelde zitkamer en de aanwezigheid van een bed is goed voor de akoestiek. Een bed absorbeert namelijk een behoorlijke hoeveelheid hoge en midden frequenties. Wanner de slaapkamer op de bovenverdieping is en een houten vloer heeft, zal hierdoor een deel van het laag geabsorbeert worden. Een houten vloer heeft wel weer het nadeel dat hij minder goed isoleert. (zie geluidsisolatie)

 

Welke monitors?         

 

In een slaapkamer kun je het beste met near-field monitoring werken. Je hebt dan minder last van de akoestiek van de ruimte en je kunt op een lager geluidsniveau werken. Een opstelling waarbij de monitors met een onderlinge tussenruimte van 120 cm, op een afstand van 90 cm vóór de luisteraar (technicus) staan, werkt in de praktijk goed. Als je de mogelijkheid er voor hebt, zet dan je monitors langs de langste kant van je homestudio en probeer als het kan de luidsprekers rechtop te zetten. Plaats ze op iets dat massief is, maar wil of moet je om welke reden dan ook, je luidsprekers plat leggen; doe het dan op zo'n manier dat de tweeters aan de binnenkant zitten. Zou je ze andersom leggen dan wordt de afstand tussen de tweeters, ten opzichte van de afstand van de monitors tot de luisteraar, te groot. Het zou mogelijk zijn om via een koptelefoon te mixen, maar in de praktijk werkt dit over het algemeen niet goed omdat het stereobeeld vaak anders klinkt dan over de monitors en het belangrijkste is wel dat de basweergave van koptelefoons zeer sterk varieert.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         

              Genelecs 1029A

 

De nearfields hebben het voordeel dat de akoestiek van de afluisterruimte (lees: zolder/slaapkamer) veel minder belangrijk word. Doordat je dicht op de monitors zit heeft de klank van de ruimte minder invloed op wat je hoort. Nearfield monitoring zorgt voor een goede verhouding van direct en weerkaatst geluid. De Spirit Absolute Zero monitors zoals hiernaast staan afgebeeld, zijn passieve luisprekers, wat wil zeggen dat ze gevoed worden door één stereo eindversterker. Er zijn ook monitors met een eigen versterker (in de behuizing van de luidspreker), deze noemen we self-powered of actieve monitors (zoals de Mackie HR824). N.B: Wat Nearfield letterlijk betekend kun je lezen op Schoondermark.com

 

 

        Spirit Absolute Zero

 

 

 

Het mengpaneel

 

De ideale plek voor het mengpaneel is in het midden van de kamer. Dit is natuurlijk zelden praktisch en daarom belandt het meestal ergens tegen een muur. In een kleine kamer is dat niet zo erg, maar je moet wel vermijden dat je met je rug dicht tegen een muur komt te zitten. Het geluid kaatst namelijk terug van de muur. Wanneer je met je hoofd slechts een paar centimeter van de muur verwijderd bent, valt er een duidelijke versterking van het laag waar te nemen. Hier heb je minder last van bij een dunne tussenmuur, maar als je met je rug naar een bakstenen muur toezit, is je waarneming van het laag volkomen vertekend.

 

Probeer het mengpaneel en de monitors op een dusdanige manier op te stellen, dat ze zo symmetrisch mogelijk in de kamer staan. Zorg er ook voor dat er geen andere apparatuur,meubelstukken, planten,enz,enz, voor de monitors staan. Je moet vanaf je luisterpositie ongehinderd zicht op je luidsprekers hebben! Waar je goed om moet denken is, dat je oren op een bepaald moment vermoeid zullen raken, zeker na een hele avond muziek maken. Hoe goed of slecht je kamer dan ook klinkt, het zal moeilijker worden om goede beslissingen te nemen voor je mix. Op zo'n moment en vlak voor je met het afmixen begint, kun je het beste een paar van je favoriete cd's over je monitorsysteem afspelen, op die manier geef je je oren weer een referentiepunt. Zelfs in je eigen studio, waarvan je denkt dat je het geluid goed kent, kan je waarneming veranderen door de lange duur dat je aan het werk bent.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yamaha O2r

  

 

 

En Luisterruimte

 

Maar wat is akoestiek nu eigenlijk? Je zou akoestiek kunnen zien als de wijze waarop het geluid zich door een ruimte verbreidt en voortplant. Bij de behandeling van de akoestiek gaat het voornamelijk om het absorberen van het geluid. Het uiteindelijke doel hiervan is om in alle frequentiegebieden ongeveer dezelfde galmtijd te hebben en een gemiddelde vervaltijd, die binnen acceptabele grenzen ligt. Geluid wordt door vaste oppervlakken zoals muren, vloeren en plafonds weerkaatst. We horen dus niet alleen het directe geluid uit de monitors, maar ook een hele reeks van korte echo's die we galm of ambiance noemen. De ideale luisterruimte moet een klein beetje galm hebben, om zo het waargenomen volume van de monitors te vergroten en om te voorkomen dat de ruimte onnatuurlijk "dood" klinkt. Nu zijn er allerlei wiskundige benaderingen en formules om de galmtijd te berekenen, maar daar zullen we niet dieper op ingaan. Kortom, de homestudio moet zo behandeld worden, dat je de muziek die je opneemt of gaat afmixen, optimaal kunt beoordelen.

 

Tapijt, schuimrubber en Gordijnen

 

Wanneer je met een kale ruimte begint, zou je er eerst een vast tapijt in kunnen leggen, hierdoor wordt meteen al een deel van de midden- en hoog frequente galm geabsorbeerd. Een zeer éénvoudige absorber voor hoge frequenties is gewoon schuimrubber. De dikte van het schuimrubber bepaalt de laagste frequentie die nog geabsorbeerd wordt. Hierbij werkt een dikte van  2,5 cm ongeveer tot 1 kHz terwijl 10 cm dik schuimrubber nog tonen van 250 Hz kan absorberen. Je kunt de absorptie van de lage frequenties nog iets verbeteren door het schuimrubber op een houten frame te bevestigen, dat een aantal centimeters van de muur staat.Nog een manier om midden- en hoge frequenties te absorberen is om dikke gordijnen een paar centimeter van de muur af op te hangen. Wanneer je de gordijnen aan een rail ophangt, kun je door de gordijnen open te trekken een dode akoestiek weer in een levende veranderen. Het absorberen van de hoge- en midden frequenties is dus niet zo'n probleem. De dikke gordijnen en het schuimrubber  kunnen de frequenties boven de 300Hz heel goed opzuigen en ook het vaste tapijt kan zijn dienst bewijzen. Moeilijker wordt het met de laagste frequenties.

 

 

 

 

 

 

Diverse schuimrubber absorbers

 

 

 

 

 

 

Dikke gordijnen

 

 

Who's the Bass?

 

Laag frequente geluiden zijn problematisch omdat ze grote golflengtes hebben. Je zou aan de muren op latten of balken getimmerde gipsen platen kunnen bevestigen. Daardoor wordt het laag waarschijnlijk genoeg geabsorbeerd en zul je niet meer nodig hebben dan een paar kleine midden/hoog absorbers. Tegelijkertijd zullen de gipsplaten bijdragen aan de vermindering van de geluidshinder en dat zullen je buren op prijs stellen. Wanneer de muren van je homestudio massief zijn, kun je het beste een paar goed gedempte, van vilt voorziene bass trapps in de achterste hoeken aanbrengen. Een bass trapp is een makkelijk te bouwen plaatabsorber, die bestaat uit een houten frame waarop een flexibele plaat van multiplex, hardboard of vilt is bevestigd. Om de lage frequenties nog beter te absorberen kun je het frame vullen met glas- of steenwol. Vanaf de hoeken van je homestudio moeten de bass trapps ongeveer een kwart van de achtermuur bedekken. Natuurlijk is dit een grove richtlijn omdat elke homestudio anders is. Wees dus een beetje pragmatisch en experimenteer met het aantal plaatabsorbers en de plaats waar ze moeten komen.

 

Spectrum Analyser (analyseert het audiospectrum in een ruimte)

 

Dit apparaat genereert zowel white als pink noise, dat vervolgens in de monitoren gevoerd wordt. De output van de monitoren wordt via een hoge kwaliteitsmicrofoon gelezen en wordt in het scherm van de analyser zichtbaar als een serie led-lichtjes die alle relevante frequenties van het menselijk gehoor vertegenwoordigen. Op deze manier geeft het apparaat goed weer welke frequenties sterker doorkomen dan andere en tegelijkertijd, welke zwakker zijn. Eenmaal in het bezit van deze informatie kun je heel goed besluiten welke akoestische veranderingen er moeten plaatsvinden in je homestudio. Een spectrum analyser kun je huren (ze geven er niet altijd een microfoon bij, dus vraag daar wel naar) bij een audioverhuurbedrijf waarvan er genoeg zijn te vinden op het internet. Je zou alvast eens kunnen kijken op deze site: audioverhuur

 

 

En je oren

 

Speel cd's die je goed kent, over je monitorsysteem af om het geluid te testen. Wanneer de ruimte teveel galmt, wordt het stereobeeld (en ook het algehele geluid) minder scherp. Maar als er teveel midden- en hoog geabsorbeerd wordt, kan de ruimte weer te basserig worden. Je ziet dus dat je veel moet experimenteren om de akoestiek in je homestudio zo aanvaardbaar mogelijk te maken. Je zult goed op je oren moeten vertrouwen want...

 

Het belangrijkste apparaat in je homestudio is uiteindelijk je gehoor!

 

 

 

 

 

Gipsplaten op balken